อาหารสายยาง สูตรโปรตีนสูง ใช้กับผู้ป่วยที่ต้องการโปรตีนและพลังงานสูงสำหรับผู้ป่วยที่ต้องการ โปรตีนและพลังงานสูง (เช่น ผู้ป่วยมะเร็ง, ผู้ป่วยที่มีแผลกดทับขนาดใหญ่, ผู้ป่วยหลังผ่าตัด หรือผู้ที่ซูบผอมมาก) การปรุงอาหารปั่นเองจะต้องเน้นการเพิ่มความเข้มข้นของสารอาหาร โดยที่ไม่เพิ่มปริมาตรน้ำมากเกินไป เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยแน่นท้องครับ
นี่คือ สูตรโปรตีนและพลังงานสูง (High Protein & High Calorie) ที่ให้พลังงานประมาณ 1.2 - 1.3 kcal/ml ครับ
🍗 วัตถุดิบสำหรับเตรียมอาหาร 1,000 มล. (1 ลิตร)
สูตรนี้จะเน้นการเพิ่มแหล่งโปรตีนและไขมันดีเป็นพิเศษครับ:
กลุ่มโปรตีน (เน้นหนัก):
อกไก่ลอกหนัง (สับ) 200 กรัม (เพิ่มจากสูตรปกติ)
ไข่ขาวต้มสุก 5-6 ฟอง (ให้โปรตีนคุณภาพดีที่ย่อยง่าย)
กลุ่มคาร์โบไฮเดรต:
ข้าวสวย หรือ ข้าวกล้องต้มจนเละ 180-200 กรัม
ฟักทองนึ่ง 100 กรัม (ช่วยให้พลังงานและเบต้าแคโรทีน)
กลุ่มไขมันดี (เพิ่มพลังงาน):
น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันถั่วเหลือง 4 ช้อนโต๊ะ (ประมาณ 40 มล.)
กลุ่มผักและผลไม้:
ผักกาดขาว หรือตำลึง (เฉพาะใบ) 100 กรัม
กล้วยน้ำว้าสุก 1-2 ลูก (ช่วยเพิ่มแคลอรีและปรับเนื้อสัมผัส)
น้ำเปล่า: น้ำต้มสุก (เติมพอให้ครบปริมาตร 1,000 มล.)
💡 เคล็ดลับเพิ่มโปรตีนให้สูงขึ้นไปอีก (Booster)
หากผู้ป่วยต้องการโปรตีนสูงมากเป็นพิเศษ คุณสามารถเติมส่วนประกอบเหล่านี้เพิ่มได้ครับ:
เวย์โปรตีน (Whey Protein): เลือกชนิดรสจืด (Isolate) ผสมลงไปหลังจากปั่นอาหารเสร็จและรอให้อาหารอุ่นลงแล้ว (ห้ามใส่ขณะร้อนจัดเพราะโปรตีนจะจับตัวเป็นก้อนอุดสาย)
ไข่ขาวผง: สะดวกและช่วยเพิ่มโปรตีนโดยไม่ทำให้ปริมาตรอาหารเพิ่มขึ้นมาก
👨🍳 ข้อควรระวังในการเตรียมสูตร "พลังงานสูง"
ความหนืด (Viscosity): เนื่องจากมีเนื้อสัตว์และข้าวปริมาณมาก อาหารจะมีความข้นสูงกว่าปกติ ต้องปั่นให้นานขึ้น และกรองด้วยผ้าขาวม้าอย่างพิถีพิถันเพื่อป้องกันสายอุดตัน
การย่อย: อาหารที่มีโปรตีนและไขมันสูงจะใช้เวลาย่อยนานกว่าสูตรปกติ ก่อนให้อาหารมื้อถัดไป "ต้องดูดเช็กอาหารค้าง (Residual)" ทุกครั้ง หากเหลือค้างเกิน 100-150 มล. ควรเลื่อนมื้ออาหารออกไปเล็กน้อย
น้ำเปล่าตาม (Flush): เนื่องจากอาหารมีความเข้มข้นสูง ผู้ป่วยอาจเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำได้ง่าย ให้ล้างสายด้วยน้ำเปล่าตามมื้ออาหารประมาณ 50-70 มล. และให้จิบน้ำเปล่าเพิ่มระหว่างมื้อ (ถ้าทำได้)
🌡️ การแบ่งมื้ออาหาร
สำหรับสูตร 1,000 มล. นี้ แนะนำให้แบ่งให้ผู้ป่วย 4 มื้อ (มื้อละ 250 มล.) หรือ 5 มื้อ (มื้อละ 200 มล.) ขึ้นอยู่กับความสามารถในการรับอาหารของผู้ป่วยครับ
📝 สรุปประโยชน์ของสูตรนี้
ซ่อมแซมเนื้อเยื่อ: ช่วยให้แผลกดทับหายเร็วขึ้น
สร้างภูมิคุ้มกัน: โปรตีนสูงช่วยให้ร่างกายพร้อมรับการรักษา (เช่น เคมีบำบัด)
เพิ่มน้ำหนัก: ช่วยให้ผู้ป่วยดูมีเนื้อหนังขึ้นและมีแรงทำกายภาพบำบัด
