ผู้ป่วยที่ควรได้รับสารอาหารสายยางมากที่สุดผู้ป่วยที่ควรได้รับสารอาหารทางสายยาง (Enteral Nutrition) มากที่สุด คือกลุ่มที่ "ระบบทางเดินอาหารยังทำงานได้ แต่ไม่สามารถรับประทานทางปากได้อย่างเพียงพอหรือปลอดภัย" ครับ
การให้สารอาหารทางสายยางในกลุ่มนี้ถือเป็น "เส้นตาย" ที่ช่วยแยกภาวะวิกฤตกับการฟื้นตัว โดยกลุ่มเป้าหมายหลักที่แพทย์ให้ความสำคัญที่สุดมีดังนี้ครับ:
1. ผู้ป่วยที่มีภาวะการกลืนบกพร่องรุนแรง (Severe Dysphagia)
กลุ่มนี้มีความเสี่ยงสูงสุดในการ "สำลัก" ซึ่งนำไปสู่ปอดอักเสบติดเชื้อ (Aspiration Pneumonia)
โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke): ผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกที่กล้ามเนื้อคอหอยทำงานไม่สัมพันธ์กัน
โรคระบบประสาทเสื่อม: เช่น พาร์กินสัน, อัลไซเมอร์ระยะท้าย หรือผู้ป่วยกล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS)
มะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอ: ที่ก้อนเนื้อขวางทางกลืนหรือได้รับผลกระทบจากการฉายรังสี
2. ผู้ป่วยวิกฤตในหออภิบาล (ICU Patients)
ในสภาวะวิกฤต ร่างกายจะเกิดการเผาผลาญสูงมาก (Hypermetabolism)
ผู้ป่วยที่ใส่เครื่องช่วยหายใจ: ไม่สามารถทานอาหารทางปากได้
ผู้ป่วยที่หมดสติ (Coma) หรือได้รับบาดเจ็บทางสมอง: ร่างกายต้องการพลังงานเพื่อซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอและรักษาแรงดันในสมอง
ผู้ป่วยไฟไหม้พุพองรุนแรง: ร่างกายสูญเสียโปรตีนและน้ำทางผิวหนังมหาศาล
3. ผู้ป่วยที่มีภาวะขาดสารอาหารรุนแรง (Severe Malnutrition)
กลุ่มที่ร่างกายอ่อนแอมากจนไม่มีแรงเคี้ยวหรือกลืน
ผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง (Frailty): ทานได้น้อยมากจนน้ำหนักลดฮวบและแผลกดทับไม่หาย
ผู้ป่วยโรคเรื้อรังระยะสุดท้าย: เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ที่เหนื่อยเกินกว่าจะนั่งทานอาหารได้นานๆ หรือผู้ป่วยโรคตับระยะสุดท้าย
4. ผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของโครงสร้างทางเดินอาหารส่วนบน
มีการตีบตันของหลอดอาหาร: เช่น การดื่มสารเคมีทำลายทางเดินอาหาร หรือมีเนื้องอก
ผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่บริเวณใบหน้าหรือช่องปาก: ที่ต้องพักการใช้ปากและลำคอเพื่อให้แผลสมานตัว
💡 ทำไมกลุ่มเหล่านี้ถึง "ควรได้รับมากที่สุด"?
หากปล่อยให้กลุ่มนี้ขาดสารอาหาร จะเกิดวงจรเลวร้าย (Vicious Cycle) ดังนี้:
กล้ามเนื้อช่วยหายใจอ่อนแรง: ทำให้หย่าเครื่องช่วยหายใจไม่ได้ (ในผู้ป่วย ICU/COPD)
ภูมิคุ้มกันต่ำ: ติดเชื้อง่าย แผลหายช้า
ลำไส้ฝ่อ (Gut Atrophy): หากไม่ใช้งานลำไส้เลย แบคทีเรียในลำไส้จะหลุดเข้ากระแสเลือดได้ง่ายขึ้น
⚠️ ข้อควรระวัง
แม้จะเป็นกลุ่มที่ควรได้รับมากที่สุด แต่หากผู้ป่วยมีภาวะ "ลำไส้อุดตัน" (Bowel Obstruction) หรือ "ช็อกรุนแรงที่ความดันโลหิตยังไม่คงที่" แพทย์จะยังไม่ให้ทางสายยาง แต่จะให้ทางหลอดเลือดดำแทนจนกว่าลำไส้จะพร้อมครับ
